(အနာဂတ္ အစိုးရသစ္အတြက္ ဘယ္လို စိန္ေခၚမႈေတြ ဘယ္လိုေျဖရွင္းစရာေတြ ရွိႏိုင္မည္နည္း။
ဤေဆာင္းပါးတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါသည္။)
"ဤေဆာင္းပါးသည္ မ်က္ေမွာက္ကာလ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ ႀကံဳေတြေနေသာ ကိစၥရပ္မ်ားအနက္မွ အစိုးရသစ္ အေနျဖင့္ မျဖစ္မေန ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းရမည့္ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဥာဏ္မီသမွ် ေဝဖန္ အႀကံျပဳ ေရးသားထားေသာ အေတြးအျမင္ေဆာင္းပါး တစ္ပုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္"
(ဤ ေဆာင္းပါးတြင္ အသံုးျပဳထားေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားသည္ Internet မွ download ရယူထားေသာ ဓာတ္ပံုမ်ား ကို ရယူအသံုးျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။)
*နိဒါန္း*
၁၉၉၀ ႏွစ္မ်ားဆီက လုယူျခင္းခံခဲ့ရေသာ အာဏာတို႔သည္ လူထုအေရးေတာ္ပံုမွ ေပၚ ထြက္လာခဲ့ေသာ NLD ထံသို႔ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီျဖစ္ၿပီး အႏွစ္ႏွစ္အလလ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ရ ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အိပ္မက္ မ်ား အသစ္တစ္ဖန္ ေမြးဖြားခဲ့ေလၿပီ။ ျမန္မာတို႔ ေအာင္ ျမင္မႈ လမ္းစသို႔ေရာက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ အေျခအေနသို႔ ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ေရာက္ခဲ့ သည္ မဟုတ္ ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ၾကာ ခါးသီးမႈမ်ား ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးမွ ေရာက္ရွိခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရး သမားမ်ား၊ လူ႕အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူမ်ားသည္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖိႏွိပ္မႈေအာက္တြင္ ရုန္းကန္ခဲ့ၾကရၿပီၤး ရုန္းကန္ေနၾကရဆဲ ျဖစ္သည္။
သို႔ရာတြင္ ယခုလက္ရွိအေနအထားသည္ အားလံုးေျပလည္သြားၿပီး အခိုင္အမာ ဒီမိုကေရစီ သို႔ ေရာက္ရွိသည္ေတာ့လည္း မဟုတ္ပါ။ ဒီမိုကေရစီ ခရီးသည္ အလံုးစံု ေျဖာင့္ျဖဴးသည့္ ခရီးလမ္း မဟုတ္ပဲ ႀကမ္းတမ္းသည့္ ခရီးလမ္းကို ပင္ပန္းႀကီးစြာ ေလွ်ာက္လွမ္းရင္း တည္ေဆာက္ရသည္မ်ိဳးျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ စစ္တပ္မွ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ေရးဆြဲအတည္ျပဳခဲ့ေသာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒျဖင့္ အစျပဳခဲ့သည္ျဖစ္ရာ ေရးဆြဲသူတို႔ စိတ္တိုင္းက် ေရးဆြဲခဲ့သည္ ျဖစ္၍ အလံုးစံု ဒီမိုကေရစီ ဆန္ေသာ၊ အလံုးစံု ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ထားေသာ၊ ဖက္ဒရယ္ဆန္ေသာ စနစ္တစ္ခုေတာ့ မဟုတ္ပါ။ သို႔ျဖစ္၍ ျပင္စရာ ျပဳစရာ မ်ားလွစြာေသာ အေျခအေနျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ား စတင္ခဲ့သည္ျဖစ္သည္။
ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖိႏွိပ္မႈ ယႏၱရားေအာက္တြင္ တိုင္းျပည္သည္လည္း အဘက္ဘက္မွ ယိုယြင္းေနသည္ ျဖစ္ရာ ျပင္စရာျပဳစရာမ်ား ထုႏွင့္ထည္ႏွင့္ ရွိေနသည္ ျဖစ္သည္။ ယခင္ အစိုးရလက္ထက္ ဆိုင္ငံ့ထားေသာ ကိစၥရပ္မ်ား ေျဖရွင္းေနရဆဲကိစၥရပ္မ်ား၊ တာဆူေနသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားက အစိုးရသစ္ကို ဆီးႀကိဳလ်က္ရွိသည္။
(၁) ထင္ရွားသည့္ ကိစၥရပ္မ်ား
ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား၊ ျမစ္ဆံုအပါအဝင္ တရုတ္ႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ဆဲ ျဖစ္သည့္ စီမံကိန္းမ်ား ကိစၥ၊ မၿပီးျပတ္ေသးသည့္ စစ္ဘက္အရပ္ဘက္ဆက္ဆံေရး၊ လယ္ယာေျမ သိမ္းဆည္းမႈ ျပႆနာ အစရွိသည့္ ကိစၥမ်ားက သိသာထင္ရွားလွသည့္ ေျဖရွင္းရန္ရွိေနသည္။ အဆိုပါကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ မျဖစ္မေန ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း ရမည့္ ကိစၥမ်ား အျဖစ္ရွိေနသည္။
(၂) ႏိုင္ငံတကာအကူအညီႏွင့္ ဖိအားမ်ား
အစိုးရသစ္ကို ႏိုင္ငံတကာမွ အားေပးေထာက္ခံမႈမ်ား၊ ကမ္းလွမ္းလာသည့္ အကူအညီမ်ားျဖင့္ အခြင့္အလမ္း မ်ား ရွိေနသလို တစ္ဖက္မွ ဖိအားမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေရးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ား အေပၚ ႏိုင္ငံတကာမွ ဖိအားေပးေကာင္း ေပးႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ အဆိုပါကိစၥကို ရွဥ့္လည္းေလွ်ာက္သာ ပ်ားလည္းစြဲသာ အေနအထားျဖင့္ ကိုင္တြယ္ႏိုင္ရန္ စီမံရေပမည္။
(၃)တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု အေရး
**အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ အဓိက ကိုင္စြဲထား ေသာ မူဝါဒျဖစ္ၿပီး ပါတီေခါင္းေဆာင္ (သို႔) လူထု ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ အစဥ္တစ္စိုက္ ေဝဖန္ေထာက္ျပ ေျပာဆိုခဲ့ေသာ ကိစၥျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး တရားစီရင္ေရး အပိုင္းကို မည္သို႔ေဆာင္ရြက္မည္၊ တရားေရးဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ အေပၚ ျပည္သူလူထု၏ ယံုၾကည္မႈရွိေရး မည္သို႔ေဆာင္ရြက္မည္၊ ျပည္သူလူထု အမွန္တကယ္ နစ္နာေနေသာ ကိစၥမ်ားကို တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ရႈေထာင့္ဘက္မွ မည္ကဲ့သို႔ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ဟူေသာ ကိစၥမွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းလွပါသည္။ အဆိုပါအခ်က္သည္ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ား ဝင္ေရာက္လာေရးႏွင့္ ျပည္သူလူထု၏ ဘဝလံုၿခံဳေရးႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္စပ္ ေနသည္။
** ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကိစၥသည္လည္း အစိုးရ သစ္အေနျဖင့္ အဓိက ရင္ဆိုင္တာဝန္ယူ ေျဖရွင္းရမည့္ ကိစၥရပ္မ်ား အနက္မွ အေရးႀကီးေသာ ကိစၥတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ အစိုးရသစ္ အေနျဖင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ လမ္းေၾကာင္းျဖင့္ ဆက္လက္သြားမည္လား၊
အစိုးရေဟာင္း၏ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ မၿပီးျပတ္ေသး ေသာ ကိစၥရပ္မ်ား ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို အေျခခံၿပီး ပို၍ သင့္ေတာ္ေကာင္းမြန္သည့္ လမ္းေၾကာင္းျဖင့္ ယခင္အစိုးရခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးေရး လမ္းေၾကာင္းထက္ ပိုေကာင္း သည့္ လမ္းေၾကာင္းျဖင့္ လက္နက္ကိုင္ အင္အားစုမ်ား အပါအဝင္ တိုင္းရင္းသား အားလံုး ပူးေပါင္းပါဝင္သည့္ လမ္းေၾကာင္းျဖင့္ မည္သို႔မည္ပံု ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ဆိုသည္မွာလည္း ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ ကိစၥ တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။
*** ယင္းမွတစ္ဆင့္ တိုင္းရင္းသားအားလံုး လိုလားသည့္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစနစ္ ကို မည္ကဲ့သို႔ ပံုေဖာ္သြားမည္ ဆိုသည့္ကိစၥကလည္း
ျမန္မာအစိုးရသစ္အတြက္ စိန္ေခၚမႈ တစ္ရပ္အေနျဖင့္ ရွိေနသည္။
ယခုလက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ က်င့္သံုးေနသည့္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒတြင္ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းသည္ဟုေရးသားထားေသာ္လည္း လက္ေတြ႕တြင္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ားသည့္ (သို႔တည္းမဟုတ္) ဗဟိုဦးစီး ဆန္စည့္ စနစ္မ်ိဳးကို ပံုေဖာ္ထားသည္ ျဖစ္ရာ ဖက္ဒရယ္စနစ္သို႔သြားရန္ အဟန္႔အတားမ်ားစြာ ရွိေနသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ပညာရွင္မ်ားက အေျခခံ ဥပေဒပါ ေနာက္ဆက္တြဲ ဇယား ၂ (တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္မ်ားက ဥပေဒျပဳပိုင္ခြင့္ရွိေသာ ကိစၥရပ္မ်ား) သို႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အခြင့္အာဏာမ်ား ပိုေပးျခင္းျဖင့္ တိုင္းရင္းသား ျပည္နယ္မ်ား အခြင့္အေရးပိုရလာမည္ဟုဆိုေသာ္လည္း တကယ္တမ္းလက္ေတြ႕ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းသည္ ထို႔ထက္ပိုၿပီး ခက္ခဲနက္နဲမည္ျဖစ္ရာ ပို၍ လက္ေတြ႕နီးစပ္သည့္ လမ္းေၾကာင္းဆီသို႔သြားမည္ ဆိုသည္အခ်က္မွာလည္း အထူးအေရးႀကီးသည့္ ကိစၥတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။
(၄) အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ အကူး အေျပာင္းကာလ တရားမွ်တမႈ
အဆိုပါ ကိစၥသည္လည္း အေရးပါသည့္ ကိစၥ တစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး မည္သို႔ေသာခ်ဥ္းကပ္မႈ လမ္းေၾကာင္းျဖင့္ အမ်ိဳးသားျပန္ လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ အကူးအေျပာင္းကာလ တရားမွ်တေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္မည္ ဆိုသည္ မွာ လည္း အဓိကက်သည့္ ကိစၥတစ္ရပ္ျဖစ္ပါသည္။
(၅)ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လြတ္ေျမာက္ေရး
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တြင္ အခါအားေလ်ာ္စြာ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ ေထာင္က်ဖိႏွိပ္ခံ ေနရေသာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို တစ္ဖြဲဖြဲ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးခဲ့သည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားရွိခဲ့သည္။ အက်ဥ္းသား ေဟာင္းမ်ားလည္း ရွိေနေသးသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အျခားတစ္ဖက္တြင္ အစိုးရသစ္ တက္လာၿပီးေနာက္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အခ်က္မ်ားျဖင့္ တရားစြဲကာ ေထာင္က်ခံေနရေသာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
ထိုသူမ်ားအား ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ရန္ သမၼတ၏ အထူးလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျဖင့္ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္ ႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ ထိုအခြင့္ အာဏာကို အသံုးျပဳ၍ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား အားလံုး ျပန္လြတ္ ေျမာက္ႏိုင္မည္လားဟူေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ရွိေနသည္ျဖစ္ရာ အဆိုပါကိစၥသည္လည္း အေရးပါ သည့္ ကိစၥတစ္ရပ္အေနျဖင့္ ရွိေနပါသည္။ အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား မရွိေစရ ဟူေသာ ကတိကဝတ္မ်ားလည္း ရွိေနသည္ျဖစ္ရာ အဆိုပါကတိကဝတ္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မည္ ဆိုသည္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပည္သူတစ္ရပ္လံုးေမွ်ာ္လင့္သည့္ ကိစၥရပ္ပင္ျဖစ္ပါသည္။
ထို႔ျပင္လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ႏွွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ၿငိမ္းစုစီ ဟူလူသိမ်ား သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ ဥပေဒကို ပိုၿပီး ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းက်ေအာင္ ျပင္ဆင္မည္ ဆိုသည့္ ကိစၥသည္လည္း အေရးႀကီးသည္ဟု ယူဆမိပါသည္။
(၆)ေက်ာင္းသားမ်ား အေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒ
ေနာက္ထပ္အေရးႀကီးသည့္ ကိစၥတစ္ရပ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ ပညာေရး ကိစၥ၊ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၏ အားေပး ေထာက္ခံမႈ ရရွိရန္လည္း ႀကိဳးစားရမည္ ျဖစ္သည္။
ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီလက္ထက္မွ စ၍ အစိုးရ အဆက္ဆက္တို႔သည္ ေက်ာင္းသားမ်ားအေပၚ သေဘာထား တင္းမာမႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး ဖိႏွိပ္ဆက္ဆံမႈမ်ားျဖင့္ ရွိေနခဲ့သည္။ ေက်ာင္းသားအေရးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ တင္းမာေသာ သေဘာထားရွိခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။
အျခားတစ္ဘက္မွၾကည့္လွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈသမိုင္း၊ ဒီမိုကေရစီရရွိေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ သမိုင္းမ်ားတြင္ အေရးပါသည့္ ေနရာမွ ပါဝင္သည္ ျဖစ္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား၏ အေရးပါမႈကို လ်စ္လ်ဴရႈထား၍ မရသကဲ့သို႔ ပညာေရးႏွင့္ ဆက္ဆိုင္ေနေသာ ေက်ာင္းသားအဖြဲ႕အစည္း ဆရာအဖြဲ႕အစည္း မ်ားအား အေလးထား ေနရာေပးမႈမ်ား၊ အားေပးေထာက္ခံမႈျဖင့္ အားလံုးပူးေပါင္းပါဝင္သည့္ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒတစ္ရပ္ ေပၚလာေရး ကိစၥကိုလည္း အေလးအနက္ထား စဥ္းစားေဆာင္ရြက္ရန္ အထူးအေရးႀကီး လွပါသည္။
လႊတ္ေတာ္ျပင္ပႏိုင္ငံေရး အင္အားစုမ်ား
ေနာက္ထပ္စဥ္းစားရမည့္ကိစၥတစ္ရပ္မွာ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပႏိုင္ငံေရး အင္အားစုမ်ား ကိစၥျဖစ္သည္။ လက္ရွိ ေရြးေကာက္ပြဲ အသစ္တြင္ အႏုိင္မရရွိခဲ့ေသာ အျခားေသာ အင္အားစုမ်ားလည္း ႏိုင္ငံေရးတြင္ ဆက္လက္လႈပ္ရွားေနသည္ျဖစ္ရာ ျပင္ပႏိုင္ငံေရး အင္အားစုမ်ားႏွင့္ လည္းေကာင္းမြန္ေသာ ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ရန္ႏွင့္ ထိုအင္အားစုမ်ား မည္သည့္ေနရာမွ မည္သည့္အေနအထားျဖင့္ မည္သို႔သေဘာထား ရပ္တည္ခ်က္ျဖင့္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ၾကမည္ကိုလည္း အေလးထားရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသားေရး အင္အားစုမ်ားကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
(၇) စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး
အေျခခံဥပေဒအရ ႏိုင္ငံေတာ္ အာဏာအရပ္ရပ္သည္ အစိုးရသစ္တြင္ အလံုးစံုရွိေနသည္ မဟုတ္ဘဲ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ခြဲေဝယူထားရသည့္ သေဘာျဖစ္ေနသည္ျဖစ္ရာ ကိစၥရပ္အမ်ားစု တြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ မလြဲမေသြ ညွိႏႈိင္းေနရသည့္ အေနအထားတြင္ရွိေနဦးမည္ ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကိစၥ၊ လယ္ယာ ေျမအရႈပ္အရွင္းကိစၥ စသည့္ ကိစၥမ်ားသည္ အက်ိဳးစီးပြားမ်ိဳးစံု ေပါင္းစံုေနသည့္ အတြက္ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ညွိႏႈိင္းရမည့္ ကိစၥရပ္မ်ား ရွိေနဦးမည္ ျဖစ္သည္။
(၈) ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း တပ္မေတာ္သားမ်ားႏွင့္ ဥပေဒျပဳေရး
အျခားတစ္ဘက္ NLD ကိုယ္စားလွယ္ အမ်ားစု အႏိုင္ရထားသည့္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ပိုင္းကို ၾကည့္မည္ဆိုပါက NLD တပ္မေတာ္သား ႏွစ္ဆယ့္ငါးရာခိုင္ႏႈန္း၊ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ား ပါဝင္သည္ ျဖစ္ရာ NLD ၏ အဓိက အတိုက္အခံသည္ တပ္မေတာ္သား အင္အားစုမ်ားျဖစ္သည္။
၎တို႔၏ သေဘာထားသည္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၏ သေဘာထားႏွင့္ တစ္ထပ္တည္းက်ေနမည္ျဖစ္ရာ အခ်ိဳ႕ေသာ ဥပေဒျပဳေရး ကိစၥ၊ အဆိုျပဳခ်က္မ်ား တင္သြင္းသည့္ ကိစၥ၊ ေမးခြန္းမ်ား ေမးျမန္းသည့္ ကိစၥမ်ားတြင္ ယခုထက္ပို၍ ပြတ္တိုက္မႈမ်ား ရွိလာႏိုင္ ေသာေၾကာင့္ အျပန္အလွန္ သေဘာထားႀကီးမႈ ျဖင့္ ေရွ႕ဆက္သြားမွသာ အဆင္ေျပႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါ ပြတ္တိုက္မႈမ်ားကို အေကာင္းဆံုး ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းတစ္ရပ္မွာ လႊတ္ေတာ္ အရပ္ရပ္မွ ဖြဲ႕စည္းေသာ ေကာ္မတီမ်ား အမွန္တကယ္ အလုပ္လုပ္ဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား မတိုင္မီ အႀကိဳ ညွိႏႈိင္းမႈမ်ား ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကလည္း အေရးပါသည့္ ေနရာမွ ပါဝင္ေနသည္ ျဖစ္ရာ ဥပေဒျပဳ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အေနျဖင့္ အထူးအေလးအနက္ထား စဥ္းစားရမည့္ ကိစၥျဖစ္သည္။
(၉) ျပည္သူလူထု၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္း ေရးႏွင့္ သဟဇာတ ျဖစ္ေစျခင္း
အျခားတစ္ဘက္တြင္လည္း အသစ္ျဖစ္ေပၚလာေသာ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္သစ္ အစိုးရသစ္တို႔ အေပၚ ျပည္သူလူထု၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကလည္း ႀကီးမားလွသည္ျဖစ္ရာ အစိုးရသစ္၏ မူဝါဒေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ား၊ တိုင္းေရး ျပည္ရာႏွင့္ ယွဥ္သည့္ အေရးႀကီးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ျပည္သူ႔ေရးရာ ဝန္ေဆာင္မႈ မ်ားေပးရာတြင္လည္းေကာင္း ျပည္သူလူထု စိတ္မပ်က္ေစရန္သည္ အထူး အေရးႀကီးျပန္သည္။
တပ္မေတာ္၏ အေရးပါမႈသည္ လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရ အေရးႀကီးသည္မွန္ေသာ္လည္း ျပည္သူဆႏၵႏွင့္ ယွဥ္လာလွ်င္ မည္သူ႕ကို မည္သို႔ေသာ နည္းဗ်ဴဟာမ်ားျဖင့္ မည္သို႔မည္ပံု ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္မည္နည္း ဟူေသာ ကိစၥသည္ အဓိက စိန္ေခၚခ်က္ ျဖစ္လာမည္ ျဖစ္ရာ အဆိုပါ ကိစၥသည္ အလြန္စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေကာင္းလွပါသည္။
(၁၀) ဝန္ထမ္းယႏၱရားႏွင့္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ မႈ ပေပ်ာက္ေရး
လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိစၥအေပၚ မည္ကဲ့သို႔ အေျဖရွာမည္ဆိုသည္မွာလည္း အထူးစိတ္ဝင္စားဖြယ္ ကိစၥျဖစ္ေနၿပီး ျပတ္သားစြာေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္လာျပန္သည္။
ဆယ္စုႏွစ္ခ်ီ အျမစ္တြယ္လာသည့္ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ ျဖင့္လႈိက္စားေနသည့္ ဝန္ထမ္း ယႏၱရားကို မည္သို႔ကိုင္တြယ္မည္ဆိုသည့္ ကိစၥသည္ လည္း ေကာင္း ယင္းႏွင့္ဆက္စပ္၍ သံုသိန္း အထက္မဟုတ္လွ်င္ယူခြင့္ရွိသည့္ ဟူသည့္အခ်က္မ်ားပါဝင္ေနသည့္ နည္းလမ္းမက်သည့္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ရမည္ ျဖစ္သည္။
(၁၁) ႏိုင္ငံေတာ္၏ အမ်ိဳးသားအဆင့္ စီမံကိန္းမ်ား
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ေနာက္ပိုင္းကာလသို႔ ႀကည့္မည္ဆိုပါက ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ ေရးအတြက္ ျပည္ေတာ္သာ စီမံကိန္း၊ ျမန္မာဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီမွ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ မေအာင္ျမင္ သည့္ ႏွစ္ရွည္စီမံကိန္းမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာ မူ အဘက္ဘက္က ခၽြတ္ၿခံဳက်ေနေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို ျပန္လည္ဦးေမာ့လာေစရန္ ႀကိဳးပမ္းမည္ဆိုပါက ႏိုင္ငံေတာ္မွ ဦးေဆာင္သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္ စီမံကိန္းမ်ားကိုလည္း ခ်မွတ္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရမည္ ျဖစ္ရာ ယခင္က မေအာင္ျမင္ေသာ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားကို သင္ခန္းစာယူၿပီး ဘက္စံု လႊမ္းၿခံဳၿပီး ထိေရာက္သည့္ ႏွစ္ရွည္ စီမံကိန္း တစ္ခု ခ်မွတ္ရန္လည္း အေရးႀကီးပါသည္။
(၁၂) တိုင္းရင္းသားေရးရာ
ေနာက္ထပ္စဥ္းစားရမည့္ ကိစၥတစ္ရပ္မွာ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား အေရးျဖစ္ပါသည္။ လက္ရွိ သမၼတသစ္မွ ၎ဖြဲ႕စည္းမည့္ အစိုးရသစ္တြင္ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ဝန္ႀကီး႒ာနကို ထည့္သြင္းဖြဲ႕စည္းထားသည့္ အတြက္ အစိုးရသစ္၏ တိုင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ အေလးအနက္ထားေၾကာင္း ျပသသည့္ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ ပင္ျဖစ္သည္။
တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရာတြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ စာေပ၊ ဘာသာစကား၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဓေလ့ထံုးစံမ်ားကို မည္သို႔ အေလးအနက္ထား အေရးေပးေဆာင္ရြက္မည္၊ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ကာကြယ္ျမွင့္တင္ေပးရမည့္ တာဝန္သည္လည္း အေရးႀကီးသည့္ ေနရာမွ ပါဝင္ပါသည္။
(၁၃) သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ကာကြယ္တားဆီးေရး အစီအမံမ်ား
သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ ကာကြယ္တားဆီးေရးအတြက္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ေရးဆြဲစီမံၿပီး မည္သို႔ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဆိုသည့္ ကိစၥကလည္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေကာင္းလွပါသည္။
(၁၄) စစ္မွန္ေသာ အျပန္အလွန္ ထိန္းေက်ာင္းမႈ
ေနာက္ထပ္အေရးႀကီးသည့္ ကိစၥမွာ ဥပေဒျပဳေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွန္ကန္ေသာ အျပန္အလွန္ ထိန္း ေက်ာင္းမႈပင္ျဖစ္သည္။ ပါတီတစ္ခုတည္းမွ ဆင္းသက္လာသည္မွန္ေသာ္လည္း အသီးသီး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ ၾကသည့္အခါ ထိန္းေက်ာင္းမႈ ပံုစံမွ အားၿပိဳင္မႈ ပံုစံသို႔ ေျပာင္းလဲလာတတ္သည့္ အေတြ႕ အႀကံဳမ်ားကို သင္ခန္းစာယူ၍ မွန္ကန္ေသာ သဟဇာတျဖစ္သည့္ အျပန္အလွန္ထိန္းေက်ာင္းမႈပံုစံျဖင့္ ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္ ၾကမည္ကို ႀကိဳတင္ညွိႏႈိင္း ျပင္ဆင္သင့္ပါသည္။
(၁၅) ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး
ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ရႈေထာင့္မွၾကည့္ပါက တာဝန္ခံမႈ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ရွိမႈ ဟူသည့္ အဂၤါလကၡဏာရပ္သံုးရပ္သည္ အဓိက က်သည္ျဖစ္ပါသည္။ လက္ရွိတြင္ အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ႏွင့္ဆိုင္သည့္ ဝန္ႀကီး႒ာနမ်ားကို ယခင္ထက္က်စ္က်စ္လစ္လစ္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ အစိုးရဝန္ႀကီး႒ာနမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း သပ္သပ္ျဖင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ သန္႔ရွင္းေသာ အစိုးရ တစ္ရပ္မျဖစ္ႏိုင္ပါ၊
အုပ္ခ်ဳပ္သူ အႀကီးအကဲမ်ား၊ ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီးမ်ား သာမက အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္းမ်ား၏ အက်င့္စာရိတၱပိုင္း၊ လုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္ရည္ပိုင္းမ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေရး အတြက္ မွန္ကန္မွ်တေသာ ဆုေပး ဒဏ္ေပးစနစ္၊ ပညာေပးျခင္း၊ ဒီမိုကေရစီ နည္းက် က်င့္ႀကံေဆာင္ရြက္တတ္သည့္ ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္းမ်ား ျဖစ္ေစေရး သည္လည္း အေရးႀကီးျပန္ပါသည္။ အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ရွိၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရွိ တာဝန္ခံမႈ တာဝန္ယူမႈ အျပည့္ျဖင့္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ေရးအတြက္ အခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မႈသည္လည္း အေရးႀကီးပါသည္။
(၁၆) အဓိကရုဏ္းမ်ား စီမံခန္႔ခြဲျခင္း
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အခါအားေလ်ာ္စြာ ႀကံဳေတြ႕ရေသာ စိန္ေခၚမႈမွာ လူမ်ိဳးေရး အေျချပဳ အဓိကရုဏ္း ျဖစ္သည္။ 2014 ခုႏွစ္တြင္ လူမ်ိဳးေရး အဓိကရုဏ္းမ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚခဲ့ရသည္။ အလားတူ အဓိကရုဏ္းမ်ား ကို မည္ကဲ့သို႔ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမည္၊ အမုန္းတရား ျဖန္႔ေဝမႈမ်ားကို မည္ကဲ့သို႔ တားဆီးေဆာင္ရြက္မည္ ဆိုသည္မ်ားကို စနစ္တက် စီမံေဆာင္ရြက္ရန္လည္း လိုအပ္မည္ျဖစ္ၿပီး မတူညီမႈမ်ား အၾကား သဟဇာတ ျဖစ္ေစရန္အတြက္ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား၊ အစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္န္ လိုအပ္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
(၁၇)မူးယစ္ေဆးဝါးျပႆနာ
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မူးယစ္ေဆးဝါး စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ နာမည္ႀကီးေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ပံုရိပ္ဆိုးကို မည္ကဲ့သို႔ စီမံေဆာင္ရြက္မည္ ဆိုသည္မွာ အေရးႀကီးသည့္ စိန္ေခၚမႈ တစ္ရပ္အေနျဖင့္ ရွိေနၿပီး ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ဆက္စပ္ေနသည္။
(၁၈) စီးပြားေရး၊ ဘ႑ာေရးႏွင့္ ေငြေၾကးက႑
ထို႔ုုျပင္တိုင္းျပည္၏ စီးပြားေရး မူဝါဒ၊ ဘဏာေရး မူဝါဒ၊ ေငြေၾကးမူဝါဒတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မည္သို႔ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေကာင္းမြန္ေနေအာင္ လုပ္ေဆာင္မည္၊ ျမန္မာက်ပ္ေငြကို မည္သို႔ေသာ စိတ္ခ်ရေသာ ႏႈန္းထားျဖစ္ေစရန္၊ ေငြေၾကးတည္ၿငိမ္မႈရွိေစရန္ မည္သို႔ေသာ မူဝါဒမ်ိဳးျဖင့္ ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုသည္ကိုလည္း စဥ္းစားၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ ေျပာင္းလဲ ျပဳျပင္လိုက္ေသာ (သို႔မဟုတ္) လုပ္ေဆာင္လိုက္ေသာ မူဝါဒဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ခုသည္ စီးပြားေရး အၾကပ္အတည္မ်ားဆီသို႔ ဦးတည္သြားေစမည္လား (သို႔တည္းမဟုတ္) ပိုၿပီး လုပ္သာကိုင္သာ ရွိေသာ အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္ေစမည္လား ဆိုသည္ကို ခ်င့္ခ်ိန္စဥ္းစားေဆာင္ရြက္သင့္သည္ ဟုယူဆမိပါသည္။
ယင္းႏွင့္ဆက္စပ္ၿပီး ဗဟိုဘဏ္၏ အခန္းကဏ ကိုမည္သို႔ထားရွိမည္နည္း၊ ယခင္ကထက္ပို၍ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးမည္လား မည္သို႔စီမံမည္နည္း ႏွင့္ ဗဟိုဘဏ္ ဥကၠ႒ မည္သူျဖစ္လာၿပီး ေငြေၾကးမူဝါဒကို မည္သည့္ပံုစံျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ မည္နည္း အစရွိသည့္ ကိစၥမ်ားက လည္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေကာင္းၿပီး အထူးအေရးပါသည့္ ကိစၥတစ္ရပ္ပင္ျဖစ္ပါသည္။
**နိဂံုး** အားလံုးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈျဖင့္သာ
မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ျပင္စရာ ျပဳစရာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာ ရွိေနၿပီး အဆိုပါကိစၥမ်ားကို တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္မည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းအေနျဖင့္ ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားေဆာင္ရြက္ရာ တြင္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာ ရွိေနပါသည္။ တစ္ဖန္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အသြင္ကူးေျပာင္းစ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံတစ္ခုအျဖစ္သာ ရွိေနၿပီး ဒီမိုကေရစီ သက္တမ္းရင့္ႏိုင္ငံတစ္ခုလည္း မဟုတ္ေသးပါ။ တပ္မေတာ္၏ အခန္းက႑ ကလည္း ရွိေနေသးသည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔အတြက္ ျပည္သူလူထုအေနျဖင့္လည္း ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနကို နားလည္ေပးႏိုင္ရန္လိုအပ္ၿပီ စိတ္ရွည္ဖို႔လည္း လိုအပ္ပါသည္။
ယခုတက္လာမည့္ လူထုအစိုးရသစ္အတြက္ ကဏအသီးသီးသည္ စိန္ေခၚမႈမ်ား၊ အခက္အခဲမ်ား ရွိေနသည္ျဖစ္ရာ ျပည္သူလူထု အေနျဖင့္လည္း အၾကပ္ရိုက္ေစသည့္ လမ္းေၾကာင့္သို႔ ဦးတည္ျခင္း မျပဳဘဲ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သည့္လမ္းေၾကာင္း၊ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးသည့္ လမ္းေၾကာင့္ျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ ပိုေကာင္းၿပီး အားလံုးပါဝင္ေဆာင္ရြက္သည့္ ဒီမိုကေရစီ အကူးအေျပာင္းျဖစ္ေစရန္ ဆက္လက္ဝန္းရံသင့္ပါ ေၾကာင္း ယူဆမိပါသည္။ ထိုသို႔ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ လြတ္လပ္ေသာ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ မီဒီယာမ်ား၏ အခန္းကဏသည္ အေရးပါသည့္ ေနရာမွ ပါဝင္ေနပါေၾကာင္း တင္ျပရင္း ျပည္သူတစ္ဦး၏ ရႈျမင္သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို ေရးသားေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ မွန္ကန္သည့္ အယူအဆတစ္ရပ္မွာ အရပ္သားအစိုးရႏွင့္ အာဏာရွင္ အစိုးရသည္ ေတြးေခၚယူဆပံု၊ ရႈျမင္သံုးသပ္ပံု၊ ျပႆနာရပ္မ်ားကို ခ်ဥ္းကပ္ေျဖရွင္းသည့္ ပံုစံမတူညီဘဲ လူထုအစိုးရျဖစ္သည့္ အတြက္ ျပည္သူ႔ဆႏၵႏွင့္ အလွမ္းေဝးသည့္ ျပည္သူ႔ဆႏၵႏွင့္ မကိုက္ညီသည့္ အခ်က္မ်ားကို ေဆာင္ျခင္း ျပဳမည္မဟုတ္ဟူသည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။
တပ္မေတာ္အေနျဖင့္လည္း အမွန္တကယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္မႈ ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ စိတ္ရင္းေစတနာ မွန္ကန္စြာျဖင့္ အရပ္သားအစိုးရႏွင့္ လက္တြဲပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ လိုအပ္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
အားလံုးပါဝင္ေဆာင္ရြက္မႈျဖင့္ ေအာင္ျမင္ေသာ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစရန္ ဆႏၵျပဳရင္း ေရးသားတင္ျပ အပ္ပါသည္။
ေလးစားစြာျဖင့္
ေအာင္ႏိုင္ေမာ္
၂၀၊ ၃၊ ၂၀၁၆
(ဤ ေဆာင္းပါးတြင္ အသံုးျပဳထားေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားသည္ Internet မွ download ရယူထားေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားကို ရယူအသံုးျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။)
