အသစ္တက္လာေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမၼတ အတြက္ အႀကံျပဳခ်က္

အသစ္တက္လာေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမၼတ အတြက္ အႀကံျပဳခ်က္

            လႊတ္ေတာ္က်င္ပသည္မွာတစ္လခြဲနီးပါးရွိခဲ့ၿပီ။ လႊတ္ေတာ္စတင္က်င္းပေသာ ပထမဆံုးေန႔တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက လႊတ္ေတာ္သို႔ လစ္လပ္သြားေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ဒုတိယသမၼတကို ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္ေပး ရန္အေၾကာင္းၾကားစာပို႔သည္။

            ထိုစဥ္ကတည္းက ဒုတိယသမၼတ မည္သူျဖစ္မည္ကို ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေမွ်ာ္လင့္လ်က္ရွိသည္။ ႏိုင္ငံအေရးအခင္အက်င္းသစ္ကို စတင္ေျပာင္းလဲလာၿပီးတစ္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလအတြင္ ျပည္သူမ်ား ႏိုင္ငံေရးရာ အေပၚဂ႐ုျပဳမိျခင္း(Political Awareness)ရွိလာသည္ကိုေတြ႔ျမင္ရမည္ျဖစ္သည္။

            ျပည္သူမ်ားတစ္လေက်ာ္ေစာင့္ေမွ်ာ္လာခဲ့သည္ဒုတိယသမၼတအျဖစ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီခ်ဳပ္ ဗို္လ္ခ်ဳပ္ႀကီးဥာဏ္ထြန္းကို ခန္႔အပ္သည္ကိုသိရသည္။ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအဖြဲ႔ရာထူးမ်ားတြင္ ဒုတိယသမၼတ ရာထူးသည္အေရးပါေသာရာထူးတစ္ခုျဖစ္ေပသည္။

            ထို႔ေၾကာင့္ တက္လာေသာဒုတိယသမၼတ၏ သေဘာထားႏွင့္လႊမ္းမိုးမႈ မည္၍မည္မွ်ရွိမည္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ရေပလိမ့္မည္။

            ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲ သမၼတဦးသိန္းစိန္သည္ တပ္မေတာ္မွအရပ္သားအစိုးရသို႔ေျပာင္းလဲ တာဝန္ယူသည္လမ္းေၾကာင္းကို ဦးတည္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ ဒုတိယသမၼတအျဖစ္ေရြးခ်ယ္ခံရေသာ  ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဥာဏ္ထြန္းအေနျဖင့္ မည္မွ်အထိ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မည္ ကူညီပံ့ပိုးႏိုင္မည္မွာမူစဥ္းစားစရာ တစ္ခုျဖစ္သလို ဤအခ်က္ကိုလည္းကၽြန္ေတာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ရမ္သာျဖစ္သည္။

            စစ္အာဏာမွ ေျဖေလွ်ာ့ျခင္း(Liberalisation) မွ စတင္အသြင္ကူးေျပာင္းလာေသာအဆင့္ (Transitional) ကာလအတြင္း ႏိုင္ငံေတာ္တြင္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားလုပ္ကိုင္လာသည္။ အဆိုပါကာလအတြင္း ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို အခြင့္အလမ္းအျဖစ္ေျပာင္းခဲ့သည့္ျဖစ္စဥ္မ်ားရွိခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာမွ အားေပးေထာက္ခံ မႈမ်ားကိုရရွိခဲ့သည္။

            ထို႔အတူ တစ္ဖက္တြင္ ေျဖရွင္းရမည့္ျပႆနာမ်ားလည္းရွိေနသည္။ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္အတူတြဲပါလာ သည့္ ျပည္တြင္းစစ္မီးကို အၿပီးတိုင္ၿငိမ္းသက္ဖို႔ႀကိဳးစားေနရသည့္ကာလျဖစ္သည္။

            ထို႔ျပင္ မၾကာေသးမီဇြန္လကျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ အတြင္းေအာင္းေနရာမွ ေပၚလာသည့္ ရခိုင္ေဒသ ပဋိပကၡ ကလည္းရွိေနသည္ ။အဆိုပါကိစၥႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ႏိုင္ငံတကာမွ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားဟု ကင္မြန္းတပ္သည္မ်ားရွိသည္။ အဆိုပါကိစၥကပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကရက္တိုက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္အေပၚ သံသယပြားမႈမ်ားကိုပင္ဖန္တီးေပးခဲ့သည္။ အစိုးရအေနျဖင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာကိစၥသည္ ကိုင္တြယ္ရခက္ခဲေသာ ျပႆနာ တစ္ခု အေနျဖင့္ လိပ္ခဲတည္းလဲ ျဖစ္ေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

            အဆိုပါကိစၥႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ေရာ ဒုတိယသမၼတသစ္အေနျဖင့္မည္သို႔သေဘာထားသနည္း ဆိုသည္မွာ လည္းစဥ္းစားစရာ တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။

            မည္သို႔ေသာဗ်ဴဟာ၊ မည္သို႔ေသာအေတြးအေခၚမ်ားရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေရး ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္ တြင္မည္သို႔ပါဝင္ ကစားမည္ဆိုသည္ကလည္း ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအေနျဖင့္ စဥ္းစားရမည့္ကိစၥျဖစ္သည္။

            ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႔စ္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအရ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာႏွင့္ ဥပေဒျပဳေရးအာဏာ တို႔တြင္ တပ္မေတာ္၏ ပါဝင္ပတ္သက္မႈမ်ားရွိေနသည္ျဖစ္ရာ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အရပ္ဖက္အစိုးရမည္မွ်လက္တြဲႏိုင္မည္၊ အတိုက္အခံပါတီႏွင့္ တပ္မေတာ္မည္သို႔သေဘာထားရွိမည္ကလည္းစဥ္းစားစရာတစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။

            ဤကဲ့သို႔ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ျပည္သူတို႔ၾကားတြင္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ပေဟဠိသဖြယ္ျဖစ္ေပၚေနေသာ သံသယမ်ား ကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မည့္သူမွာမည္သူျဖစ္မည္နည္း။

            တစ္ဦးတည္းသားရွိသည္။ထိုသူကားအျခားသူမဟုတ္ ဒုတိယသမၼသစ္ကိုယ္တိုင္ပင္ျဖစ္ေတာ့သည္။

ဒု-တစ္ေယာက္အေနျဖင့္ သူ႔ကို ေရြးခ်ယ္ေပးလိုက္သည့္ တပ္မေတာ္သားမ်ား ဘက္ကလိုက္မည္လား။ ဒီမုိ က ေရစီ အလွည့္အေျပာင္းကို လက္ရွိအစိုးရႏွင့္အတူဝင္ေရႊ႕ႏိုင္မည္လား။

            ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ေျပာရလွ်င္ လက္ရွိ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ၏ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး ေျခလွမ္းမ်ားက သြက္လက္လွသည္။ သို႔ေၾကာင့္လည္း ႏိုင္ငံတကာမွ လက္ရွိအစိုးရကို လိုလားမႈရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္စဥ္ကုိ အေကာင္းျမင္အားေပးမႈရွိခဲ့သည္။ ထိုသို႔ျဖစ္ခဲ့သည္မွာလည္း အစိုးရ အေနျဖင့္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ေျပလည္ေစသည့္ အေျခအေနသို႔ေရာက္ေအာင္ညွိယူုႏိုင္ခဲ့ျခင္း (သမၼတဦးသိန္းစိန္သည္ အဓိက (Main) ျဖစ္ေသာေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္ေသာ ဒီမိုကေရစီ အင္ အားစုမ်ားႏွင့္ လက္တြဲႏိုင္ခဲ့ျခင္း) ၊ဆန္႔က်င္ဘက္အင္အားစုမ်ားႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သမၼသစ္အေနျဖင့္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ေျဖာင့္ျဖဴးေစေရး အတြက္ အစိုးရႏွင့္တစ္သားတည္းျဖစ္သင့္သည္ဟုျမင္သည္။

            ထို႔ျပင္ အတိုက္အခံအင္အားစုမ်ားႏွင့္လည္း တစ္သားတည္းျဖစ္ေစဖို႔ ေတြ႔ဆံုျခင္း၊ေဆြးေႏြးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သင့္သည္ဟုျမင္သည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္အတိုက္အခံမ်ားဘက္ကလည္ လက္ရွိသမၼတႀကီးကို အယံုအၾကည္အျပည့္အဝရွိေသာ္လည္း ဒုသမၼတသစ္အတြက္ မည္သို႔ရွိမည္ကို မသိႏိုင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ သည္။

            ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္လိုေသာ သေဘာထားရွိမရွိကို အဆိုပါလုပ္ေဆာင္ခ်က္ကသူတို႔ကို ယံုၾကည္ မႈတည္ေဆာက္ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

            ထို႔ျပင္ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အေရးႀကီးဆံုးကိစၥမ်ားကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔လိုအပ္ပါလိမ့္မည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္အေရးႀကီးဆံုးမွာ Nation Building (အမ်ိဳးသားေသြးစည္း ညီညြတ္မႈတည္ေဆာက္ေရး) ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ပါ ပူးတြဲပါဝင္ဖို႔ စတင္သင့္သည္ဟု ႐ႈျမင္မိသည္။

             ႏိုင္ငံေတာ္၏ ထပ္တန္းတာဝန္ရွိသူသံုးဦးတြင္ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ အုပ္စုမွ ေရြးခ်ယ္လိုက္ေသာ ဒုတိယသမၼတလည္းပါဝင္သည္ျဖစ္ရာ တပ္မေတာ္ႏွင့္ျပည္သူၾကား သေဘာထားအျမင္ တစ္သားတည္းျဖစ္ေစေရးအတြက္ အစီအစဥ္သစ္မ်ားေဆာင္ရြက္ႏိုင္၊မႏိုင္ဆိုသည္မွာ လည္း ဒု-၏ ဆံုးျဖတ္ေဆာင္ရြက္ခ်က္အေပၚမူတည္မည္ျဖစ္သည္။

            ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ရွိ အစိုးရတစ္ရပ္ဟူသည္ သမၼတႀကီးတစ္ဦးတည္းႏွင့္လည္းအစိုးရဟုေျပာ၍မရသလို ဝန္ႀကီးတစ္ ဦးတစ္ေယာက္တည္ႏွင့္လည္း အစိုးရဟုမမည္ဘဲ သၼတအပါအဝင္ ဒုသမၼတမ်ား ၊ဝန္ႀကီးမ်ား အပါအဝင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရား တစ္ခုလံုးကိုေပါင္းစည္းၿပီးမွ အစိုးရဟုဆိုႏိုင္မည္ျဖစ္ရာ ပါဝင္သူအားလံုးမပါဝင္ဘဲႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာအုပ္ခ်ဳပ္  ေရးအတြက္ မူဝါဒေကာင္းမ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္မည္မဟုတ္သလို ဒီမိုကေရးစီ၏ တန္ဖိုးမ်ားျဖစ္ေသာ လြတ္လပ္ခြင့္၊တန္းတူညီ မွ်မႈမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုင္မည္မဟုတ္ေပ။သို႔ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တပ္မေတာ္မွ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္လိုက္ေသာ္လည္း ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးခရီးရွည္ႀကီးတြင္ တက္ညီလက္ညီ ဝင္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးသည္ ပိုမိုအေရးႀကီး ဆံုးျဖစ္သည္။

            ေသခ်ာစြာေျပာႏိုင္သည္ကေတာ့ ျပည္သူေတြေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္ကေရာ၊ အတိုက္အခံမ်ား၊ လူမ်ိဳးစုမ်ားၾကားတြင္ပါ ဒုသမၼတအေပၚထားရွိေသာ သေဘာထားမွာ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရန္ လိုအပ္ေနေသး သည္ျဖစ္ရာ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရး အတြက္စတင္လုပ္ကိုင္သင့္ေနၿပီ။အႏႈတ္လကၡဏာ

            ဒုသမၼတအေနျဖင့္ လက္ရွိအစိုးရႏွင့္ မူဝါဒမတူလွ်င္၊ အတိုက္အခံအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္လက္မတြဲႏိုင္လွ်င္၊ ဒီမိုကေရစီ တန္ဖိုးမ်ားကို ဂ႐ုမျပဳလွ်င္ တိုင္းျပည္၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတြင္အဟန္႔အတားျဖစ္ႏိုင္သည္။

ထိုသို႔မဟုတ္ဘဲလက္ရွိအစိုးရႏွင့္တစ္သားျဖစ္ခဲ့လွ်င္၊ အတိုက္အခံအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ ကာ လက္တြဲႏိုင္ၿပီး ဒီမိုကေရစီတန္ဖိုးမ်ားကို အေလးထားေဆာင္ရြက္လွ်င္၊ လက္ရွိရင္ဆိုင္ေနရေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရာ တြင္မ်ားစြာ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ဒုတိယသမၼတသစ္တစ္ေယာက္၏ အခန္းက႑သည္လည္းအေရးႀကီးသည္ျဖစ္ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္အေပၚ မည္သို႔သက္ေရာက္မည္ဆိုသည္မွာ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည္သာျဖစ္ၿပီး မည္သို႔ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုသည္မွာမူ ကာယကံရွင္ႏွင့္သာ သက္ဆိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္၏ ႐ႈေထာင့္မွတင္ျပလိုက္ရေပသည္။